نابیت جارەکا دی کورد ل بەغدا بهێنە خاپاندن ... محەمەد حەیران...ئەلمانیا

حجم الخط: Decrease font Enlarge font
image

هەڤڕکیا کوردان ل گەل بەغدا یا گرێدای چو کەس ولایەنێن تایبەت نینە و ب چو رەنگا کێشەیا کوردان ل گەل مالکی و شەهرستانی و عەلاوی و نوجەیفی نینە، بەلکوئەڤە ئەنجامێ کولتورەکێ پڕ ژ هەڤڕکیا حکوومەت و کەسانێن عێراق برێڤە دبرن و بوویە فەرهنگەکا کولتوری ل نیک عەربان وباوەریەک هاتیە ئاڤاکرن ل سەربنیاتەکێ دژایەتی و ژناڤرنێ و هەڤدو نەقەبوولکرنێ.

وەسا هاتیە هزرکرن، ل داویا شەرێ ئێکی یێ جیهانی کو کورد هاتنە پارچەکرن ل سەر چوار وەلاتان  کو ئێدی پێدڤیە کورد شەهدەیەی ل سەر نەمانا خوە بدەن وبندەستیێ قەبوول بکەن و ئنکارا هەبوون و ناسنامە و زمان و مێژوویا خوە بکەن.

مێژوو وێ چەندی ناڤەشێریت کو کوردان ب زمانێ نەرم و ب رێیێن دوبلوماسی و دان وستاندن وبزاڤ کرینە کێشەیا خوە ببنە مەیدانێ ژ وانا (عوصبەت الامم) چارەسەریەکا دادپەروەرانە و دانپێدانا مافێ سەرخوەبوونێ ژ بوو کوردان مینا هەر گەلێن دێ ل جیهانێ ل دووڤ بەندین ڤێ دەستەیا دەولی ب دەست خوە ڤە بینن، کول پەیمانا سیڤەر ١٩٢٠ئەڤ مافە هەمی هاتنە پسەندکرن ل دووڤ مەژارا ٦٢،٦٣،٦٤، لێ ل پەیمانا لوزان ١٩٢٣ ئنکارا ڤێ چەندێ هاتەکرن و کورد بوونە ئێخسیرێن بریارەکا بێ وژدانانە یا دەولێ، وەلاتێن کوکورد دناڤ دا هاتینە بەلاڤ کرن دەست ب هەمی رەنگێن سیاسەتا ژ ناڤبرنا ڤی گەلێ کر، گەلێ کورد  دەست ب شۆرەشان کرو بەرەڤانی ژهەبوونا خوەکرو ژ لایەکی دی ڤە هەر جارەکا دەرفەتا دان وستاندنی و تێک گەهشتنی پەیدابووی، بوونە هاریکارێن بەرقرارکرنا ئاشتی وتەناهیێ وهەڤدو قەبوولکرنێ.

نموونا هەرا بەر چاڤ ئەوە، پشتی کورد ژ حکوومەتیێن عێراقی یەک ل دووڤ یەک بێ هیڤی بووین و دەردەسریێن مەزن و هۆڤانە ب رێیا ڤان رژێما دیتین، جارەکا دی د سالا ٢٠٠٣ وپشتی ژ ناڤبرنا رژێما دکتاتور یا سەدامی، کورد بوونە ئالاڤێ رێ خوەشکرنێ و هاریکارێن پێکئینانا عێراقەکا نوو. و دانانا سیستەمەکێ فیدرالی و دیموکراتی و چەسپاندنا سیاسەتەکا ئازادا حزبی و جڤاکێ و دادپەروەری.

دیسان کو ل سەر وان هەمی سیما و نیشانێن دیار ل سەرکردەیێن شیعە و سونە لێ بووینە هەڤپشک د حکوومەتێن نوویێن عێراقی دا، کورد بووینە پالپشتێن سەرەکی بۆ سەرۆک حکوومەتێن عەرەبێن شیعە ژ عەلاوی و جەعفەری بگرە هەتا دگەهیتە مالکی یێ کو ل سالا ٢٠٠٧ هەتا کو عەرەبێن شیعە بخوە ژی ل گەل هەڤپەیمانێن عەرەبێن سونە خوە ژ حکوومەتا وی ڤەکێشای لێ کورد هەرمان هەڤپشکێن باوەرپێکەر و دلسۆز ژ بومالکی و حکوومەتا وی!

پشتی عەرەبێن شیعە دوو هەڤپەیمانێن ژێک جودا بەرهەڤ کری ژ بو ململانا هەلبژارتنا سالا ٢٠١٠ گرەنتیەکا دی و هێزەکا مەزنتر دا رۆلێ ئیرانی کو بکاریت دەست تێوەردانەکا بەرجاڤ و ئەشکەرا د پێکئینان حکوومەتا عیراقی دا بکەت وگڤاشتەنکا بەرجاڤ ل قەبارەێن شیعە کرن و چەند ستینکێن لاوازو بێ باور دانە بەر حکوومەتا عیراقی و ب مەرج وشەرتێن گران مالکی و رەوتی سەدر نێزیک هە ڤدوو کرن و حکوومەتەکا هەژهەژوک ئاڤاکرو ل سەربنیاتەکێ ب ساناهی ژ بۆ ژناڤبرنێ وهەرفاندنێ، ل وی دەمی ئەمریکا هەڤالبەندێن وی ل سەر دورهێلێ پێکئینان ڤێ حکوومەتێ رازیبووین؟ چونکە چاوە ئیرانێ هزردکر، هەر ب وی ئاوای ئەمریکا ژی دزانی هەر دەمێ ڤیا د کاریت ڤی سەرۆکی و حکوومەتێ ب ئێکێ دی بگوهریت، هەر چەندە کورد شیان سەنگا خوە ب بپارێزن و ل سەر وان هەڤڕکیا ێن ل کوردستانێ پەیدابووی ل سەر دەستهەلاتی، لێ پاراستنەکا بەر وەخت ولاوازیا ئاشکەرا بوو کو کورد بخوە ژی دی بنە ئێخسیرێن بەرژەوەندێن ئیرانێ و ماتێکرنا وان د عێراقی وململانا ئیرانێ ل گەل ئەمریکا وهەڤالبەندێن وان ل سەر حسابا خەلکێ عێراقی. هەرجەندە  کوردان باش دزانێ کو د هەر چوار سالێن حوکمارانیا مالکی دا، بتنێ ژی یەک خال ژ بەندین هەلاویستی ل گەل کوردان یەک لانەکرینە و یێ بەرهەڤ ژی نینە ڤان کێشەو گرفتێن ل گەل هەرێما کوردستانێ جارەسەربکەت، کورد شیان ب رێیا دەستپێشخەریا بارزانێ هەمی قەبارە و ئالیێن سیاسی ل هەولێر کومڤەکەن و چەند خالەک دایەدەستێن مالکی کو هەکە بۆ سەرۆک وەزیر د ڤیا ڤان داخوازێن کوردا ب جهبینیت، ل سەر وێ چەندێ را کو هێژ مالکی و شەهرستانی و حکوومەتا خوە نە کێشەیا پێشمەرگەهی و نە یا نەفت و غازێ ونە ژی مژارا ١٤٠ و کێشەیێن دی ل گەل کوردان یەک لانەکرینە، و دیسا د سەردەمی هەر چوار سالێن ڤێ حکوومەتی دا، عێراق ژ ١٩٣ وەلاتێن جیهانی گەندەلتر و بەرەلاترە، و هەتا دەمێ حکوومەتا وی ب داوی هاتێ نەشیا پەیوەندین خوە ل گەل چ ژ وەلاتین عەرەب وهەرێمی موکمبکەت ل دووڤ بنەمایێ سەنگا دەولێ وهەریمی،  کەسانێن گەلەک نێزیکی پارت وقەبارەیا مالکی تومەتبارن لێ ب چ رەنگا رێ نەدایە پەرلەمان و دەستهەلاتا قەزایێ رۆلێ خوە ب بینیت، کورد بخوە بوون دگوت مالکی یێ عێراقی بەرب دکتاتوریەتی دبەت و دام و دەزگایێن لەشکەری و ئستخباراتی و ئەمنی ئێخستینە دەستێن خوە یا خوە کریە سەرۆکێ گشتی و بریارداری تاکە کەسی ل عێراقی، ب هەر ئاوایێ بیت مالکی نەدڤیا دەستهەلاتی ژ دەست بدەت، ئەو داگێرانا وی بو رەوتێ سەدرکری و دیسا  ژ بو کوردان کو مەژارا ١٤٠ جهبجهبکەت، ئانکو دەستنیشانکرنا توخیبی کوردستانێ! و نەفت و غازی ئانکو مالیەت و داهاتیێ نەفتێ و دەستۆیردانا دەرئێخستن و فروتنا نەفت و غازی بێخیتە دەستێن کوردان! و پێشمەرگەهـ بهێتە قەبوول کرن د دام و دەزگەهێن لەشکەری ئانکو دان پێدان ب لەشکەرەکێ تایبەت ل کوردستانێ!

 راما نا ڤێ هەموویێ ئەوە مالکی ژبلی گەلەک مافێن دی یێن قانوونێ و دەستوری هەنە د دەستورێ هەردەمێ عێراقی ژ وانا نوینەراتیا دوبلوماسی ، مالکی دانپێدانێ ب (توخویب، داهاتی،لەشکەر) یێ کوردستانێ هەمی تایبەت ب کەت، ئەرێ ل بەر ئاقل بو کو ئەو مالکێ یێ ئیرانێ ئینای و حکوومەت ب هەڤکاریا رەوتێ سەدر یێ کو دژی فیدرالی ونەبەس توخویبێن کوردستانێ دێ شێت ڤان هەمی خالا جهبجهکەت؟!

هەکە بەلێ بۆچی د وان چوار سالێن حوکمرانیا وی ئەڤ چەندە ب جهـ نەدئینا؟  راستی هەکە ئەم ل کەسا بگەرین و هێڤیێن مللەتێ خوە ب وان ڤە گرێدەین ئەم د شاشین پێدڤیە مە هندەک خالێن هەڤپشک هەبن هەمی ئایلێن سیاسی و جڤاکێ ل کوردستانێ ژ بۆ وێ کار بکەن و پیڤەرەکێ تایبەت و دەستەیەکا شارەزایا هەبیت هەر ژ پەیوەندیێن کوردان بگەرە لگەل یین بەرامبەر هەتا تێکەلێن پارتێن سیاسێ قەبارەێن جودا جودا ژ ڤێ چەندی دەرنەکەڤن و ب بنە پشکدار د نەخشەدانان پاشەرۆژا کوردستانێ دا.

دەم هاتیە کو کورد ژ بەغدا ڤەنەگەرن هەتا کومالکی نەجار نەکەن کو دوما مانا وی ل سەر دەستهەلاتێ یا گرێدای رێژا پێگریا وی د مەژارێن سەرەکێ یێن کێشەیێن هەلاویستی د ناڤبەرا هەرێما کوردستانێ و بەغدا دایە، دەرفەتا خاپاندنێ و پاشڤەبرنا جارەسەرکرنا کێشەیا دناڤبەرا هەردوو لایەنان دا ئێدی ناهێتە قەبوول کرن وپێدڤیە دەم بهێتە دەست نیشانکرن و بۆ یەکلاکرنا هەمێ کێشەیان  و مانا کوردان ل گەل بەغدا بهێتە یەکلاکرن و پێگری ب دەستور و بنەمایێ فیدرالی و دیموکراتیەتێ بهێتە دان هەکە بەرو ڤاژی ڤێ چەندی ئەم کورد نابێت گرێدای سوزو و رەواج وبۆچونێن سەرکەردەکێ عێراقێ بین و هەڤالبەندیا مە ل سەر بنیاتێ خوەش جامیری و ئاتیفی بهێتە دروستکرن.

ئاها ئەڤە سەرۆ بەرێ حکوومەتین عێراقی ل گەل کوردان چ سیستەم یێ تاکە کەسی بیت یان یێ فیدرال دیموکراتبیت ل داویێ کولتورێ وان یێ زورداریێ دی وان بەرب حکومرانیا دکتاتور بەن.

 

  • email أرسل إلى صديق
  • print نسخة للطباعة
  • Plain text نسخة نصية كاملة