گرنگيا هه‌ڤڕكيا سياسي د هه‌لبژارتنێن كوردستانێ دا ... محه‌مه‌د حه‌يران

حجم الخط: Decrease font Enlarge font
image


هه‌لبژارتن بێ هه‌ڤڕكي و ململانا سياسي ناهێنه‌ ئه‌نجامدان، ب هه‌لبژارتن و پشكداركرنا وه‌لاتيان د بريارا سياسي دا و برێڤه‌برنا حكوومه‌ت و داموده‌زگه‌هێن ميري و حزبي و سه‌ربخوه‌ دا، دبيته‌ هۆيا چاڤه‌رێكرنا وه‌لاتيان بۆ هه‌لبژارتنان، ژ بۆ لێكگوهۆڕينا نوونه‌راتيا خوه‌ چ راسته‌ خوه‌ يان نه‌راسته‌ خوه‌. ژ سالا 2991وه‌ره‌ كوردستاني بريارا دانانا بنياتێ هه‌رێ گرنگ د چه‌سپاندنا ديموكراتيه‌تێ و پێكڤه‌ ژيان و وه‌كهه‌ڤيێ و موكمكرنا ته‌بايێ و ئازاديێ دا و پارت و لايه‌نێن سياسي به‌ر ب ده‌نگدانێ رێككه‌فتن و كره‌ چاره‌سه‌ريه‌كا پێشكه‌فتي و بۆ بده‌سڤه‌ئينانا ده‌ستهه‌لاتێ وه‌رگرتنا شه‌رعيه‌تێ ژ بۆ بريڤه‌برنا حكوومه‌تێ ل ژێر سيبه‌را په‌رله‌مانه‌كێ هه‌لبژارتي. هه‌مي نه‌ته‌وه‌ و ئول و مه‌زهه‌بێن جودا جودا دژێن ل كوردستانێ، خوه‌ د ناڤا ڤێ مالا كوردستانيان دا بكه‌ن و ب ئێكرێزي و بكارن بنگه‌هێ ديمۆكراتيه‌ت و دادپه‌روه‌ري و وه‌كهه‌ڤيێ ل كوردستانێ دابينكه‌ن. كو ئه‌ڤرۆ پشتي ڤان هه‌مي سه‌ربۆرێن ل سه‌ر كوردستانيان دا بووري ب تايبه‌تي و ل ئيراقێ ب گشتي، ب ده‌هان ره‌نگێ هلبژارتن و رێفراندۆمان ئه‌نجامدايه‌ و هه‌ر ژ 2991 هه‌تا 0102 جار هه‌لبژارتنێن گشتي جار ژي يێن ناڤخوه‌ي ل كوردستاني هه‌تا گه‌هشتيه‌ وێ باوه‌ريێ كو سه‌روكێ هه‌رێمي ژي راسته‌وخوه‌ ژ خه‌لكێ كوردستانێ هاتيه‌ هه‌لبژارتن و كوردستان بوويه‌ پيگه‌هه‌كێ فره‌ حزبي و پێشكه‌فتنا ئابووري و ب گه‌شه‌پيدانه‌كا ره‌نگ و جۆري و ب له‌ز و ديسا بوو خودان سه‌نگ و بها ل سه‌ر ئاستێ ده‌ولي و ئه‌قليمي و ناڤخوه‌يي. د ڤان هه‌لبژارتنان دا كو ئه‌م رووبه‌ري دبين پێتري 04 پارتێن سياسي هه‌ژماره‌كا پر ژ ريكخراوێن جڤاكێ سڤيل و سه‌نديكايێن پێشه‌يي و كاري ل كوردستانێ سه‌رهه‌لدايه‌ و كه‌تينه‌ كاري، ديسا ئه‌م ل كوردستانێ بووينه‌ خودانێن 71 كه‌نالێن ئه‌سماني، هند سه‌ربخوه‌نه‌ و هنه‌ك ژي يێن پارتێن سياسي و لايه‌نێن بازرگانينه‌،56 كه‌نالێن ناڤخوه‌يي و27 راديۆ هه‌ر ب وي ته‌رزێ مه‌ باس لێ كري و زێده‌باري 044 رۆژنامه‌ و حه‌فتيانه‌ و كۆڤار و به‌لاڤۆكان ل كوردستانێ هه‌نه‌ ئه‌ڤه‌ ئه‌نجامێ وێ پێنگاڤا هه‌را گرنگ و مه‌زنه‌ د ژيانا بزاڤا سياسيا كوردستانێ دا و ب باوه‌ريا موكما خه‌لكێ كوردستانێ يه‌، هه‌لبه‌ت ژبلي ئه‌م باس ل وێ چه‌ندێ بكه‌ين كو هه‌ر كاره‌ك بێ كێماسي نينه‌، لێ هه‌مي پێڤه‌ر و چاڤدێر و شاره‌زا وێ دده‌نه‌ خوه‌ياكرن كو كوردستانا به‌ر ب رۆژه‌كا گه‌ش و ئاينده‌كێ سه‌ركه‌فتي دچيت. هه‌ڤركيا سياسي ل كوردستانێ كه‌فتيه‌ د قۆناغا نيڤدوايێ دا، ژ ئه‌نجامێ ململانا سياسي ب هزر و ئايدۆلۆجێن ژێكجودا و ژناڤچوون و نه‌مانا هنده‌ك پارتيي و بزاڤێن سياسي و پێكئينان و دامه‌زراندنا چه‌ند پارت و بزاڤێن نوو و ژێكجودابوون پارچه‌بوونا چه‌ند پارتيێن دي. له‌وما ئه‌م هه‌ڤركيا سياسي ل كوردستانێ ل سه‌ر دو ره‌وتێن ب هيز و هه‌ڤدژ به‌لاڤدكه‌ين، ره‌وتێ سايكۆليزم و ديمۆكراتخواز وجڤاك بنگه‌ه ژ (پارتي و ئيكه‌تي و بزاڤا گۆڕان و سوسيال ديموكرات و ئيانده‌ ...ڤيدا) ره‌وتێ ئيسلامخواز ژ(بزاڤا ئيسلامي و كۆمه‌له‌ و ئێگرتوو ئه‌نساروسه‌له‌ف ..ڤێدا) ژ بلێ وێ چه‌ندێ كو ئه‌ڤ ره‌وته‌ هه‌ردو هه‌ڤڕكێن سه‌ره‌كينه‌ و ب هزر و ئايدۆلۆجي ڤه‌، د هه‌مان ده‌مدا چو جار مينا ڤان هه‌لبژارتنان هه‌ڤڕه‌كي و ململانێ د ناڤبه‌ر پارتين سه‌ر ب ڤان ره‌وتان بخوه‌ڤه‌ چێنه‌بوويه‌ هه‌ر پارتيه‌كێ دڤێت سه‌نگا خوه‌ د كوردستانێ دا بزانيت و نيشا خه‌لكێ كوردستانێ و پارتێن دي يێن سياسي بده‌ت و ده‌ستهه‌لاتي بده‌ستخوه‌ڤه‌ بينيت، ببيته‌ هێزه‌كا سه‌ره‌كي ل كوردستانێ. هه‌ر چه‌نده‌ هه‌تا نها كو ره‌وتێ سايكۆليزم و ديموكراتخواز هه‌مي ده‌مان سه‌ركه‌فتنه‌كا مه‌زن و ب گه‌له‌ك جوداهيا ده‌نگان ل سه‌ر ره‌وتێ ئيسلاميان ئينايه‌ و ره‌وتێ دويێ يێ مه‌ باس لێ كري نه‌بوويه‌ خودان ده‌ستهه‌لات ل كوردستانێ. بۆچي ئه‌م هه‌لبژارتنێن 12/9/3102 ب گرنگ د هه‌لسه‌نگينين چونكو چه‌ند خاله‌كێن بنه‌ره‌تي و هه‌ژي شرۆڤه‌كرنێ و دووڤچوونێ د ناڤدا هه‌نه‌ ژ وان: بۆ جارا ئێكێ يه‌ ب بازنێ ڤه‌كري و كوردستانێ هه‌مي ڤه‌دگريت و پتر ژ 0000082 دو مه‌ليوون و هه‌شت سه‌د هزار ده‌نگده‌ر پشكداري هه‌لبژارتنان دبن و ده‌نگده‌ر يێ سنۆردار نينه‌ دكاريت ده‌نگێ خوه‌ بده‌ته‌ هه‌ر كانديده‌كێ بيت ل كيژ پارێزگه‌ه و قه‌زا و ناحيه‌ و گوندێ بيت ل كوردستانێ ئه‌ڤه‌ دێ رێژه‌يا سه‌ركه‌فتنا هنده‌ك كانديدێن پارێزگه‌هان ب سه‌ر يێن دي ئێخيت مينا به‌رێ نامينيت. ديسا هه‌ر پارته‌ك ب گرنگيا ئايدۆلۆجي و هزرا پارتا خوه‌ هايدار بوو ب فه‌ر زاني ب ليسته‌كا جودا و بێ هه‌ڤپه‌يماني و رێكه‌فتنێن ده‌مكي ل گه‌ل چ لايه‌ن و پارتێن سياسي بكه‌ت، بێ ترس و ب ئيراده‌كا مه‌زن هه‌ر پارتيه‌كێ ل به‌ره‌ تاقيكرنه‌كێ بۆ خوه‌ و ده‌نگده‌ر و جه‌ماوه‌رێ خوه‌ بكه‌ت، سه‌نگ و هێزا خوه‌ ل ناڤخوه‌ و ده‌رڤه‌ بده‌نه‌ خوه‌يا كرن. ئه‌نجامێن ڤان هه‌لبژارتنان دێ توخيبه‌كي بۆ هه‌ر پارته‌كێ دانيت كو ژ هێز و سه‌نگا خوه‌ زێده‌تر داخواز نه‌كه‌ن و سه‌ره‌ده‌ريێ ل دووڤ سه‌نگ و قه‌بارا خوه‌ ل گه‌ل كێشه‌ و ئالۆزيێن كوردستانێ بكه‌ت و هه‌ر ئه‌ڤ ئه‌نجامه‌ دێ بنه‌ بنياته‌ك ژ بۆ دياركرن و ئێكلاكرنا سيسته‌مێ حكومراني ل كوردستانێ و راگه‌هاندن و دانانا دستووره‌كێ ب پشتراستي ب ده‌نه‌ فراندومێ و قه‌يرانا دستوور و سيسته‌مێ حكومرانێ ب داوي ئينيت. هه‌لبژارتنێن 12/9 دێ كارتێكرنه‌كا مه‌زن ل سه‌ر هه‌لبژارتنێن پاريزگه‌هان كه‌ن و ره‌نگێ حكوومه‌تان ئاشكه‌را بيت ل به‌روه‌خت! دێ بيته‌ رێخوه‌شكرنه‌ك ژ بۆ هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ ئيراقێ يێ داهاتي ژ بۆ پێكئينانا هه‌ڤپه‌يمانيان و نێزيكبوونا پارتا ژ مه‌ره‌ما سه‌ره‌كي، ديسا دێ بيته‌ هاندانه‌ك ژ بۆ ده‌ستيشانكرنا ده‌مه‌كي ژ بۆ هه‌لبژارتنێن سه‌رۆكێ هه‌رێمێ؟ چونكو ب پرابوونا ئه‌نجامێن ڤان هه‌لبژارتنان و حكوومه‌تا داهاتي و حكوومه‌تێن پاريزگه‌هان دێ رێكه‌فتنێن به‌روه‌خت هه‌بن ژ بۆ ده‌ستنيشانكرنا كانديدان ژ بۆ سه‌رۆكێ هه‌رێمي. هه‌ر د ڤي بياڤيدا كو مه‌ باس ل گرنگيا هه‌ڤركيا سياسي د هه‌لبژارتنان دا كر ل كوردستانێ ئه‌ڤ هه‌لبژارتنه‌ د بێ كێماسي نين و پێدڤيبا مفا ژ سه‌ربوور و سيسته‌مێن سياسي و جيهاني كربا و پرۆسا هه‌لبژارتنان ل به‌رچاڤ گرتبان و مينا ڤان هه‌لێن مه‌زن نه‌هاتبانه‌ كرن چونكو ئه‌ڤ سه‌ربۆرێ حوكمرانيێ ل كوردستانێ و فره‌حزباتي و ئازاديا راگه‌هاندن و په‌يوه‌نديان ده‌ستڤه‌ئينان پێزانينا هايداريا وان ل سه‌ر پرانيا سيسته‌مێن سياسي يێ جيهاني هه‌نه‌. مه‌زنترين شاشي و كيماسي د ڤان هه‌لبژارتنان دا ئێك قه‌وارا حزبي به‌ربژارێ خوه‌ ژ بۆ پوستێ سه‌رۆك وه‌زيران ده‌ستنيشان نه‌كريه‌ و به‌لكو هنده‌ك پارت ژبلي ڤێ چه‌ندێ چه‌ند كانديد د ناڤ ليستێن خوه‌ دانايه‌ مينا هه‌لبژارتنێن داويێ وه‌هايه‌ سه‌د ل سه‌دي به‌س بۆ خرڤه‌كرنا ده‌نگان بيت ل داويێ بهينه‌ ڤه‌كێشان و هنده‌كێن دي ل شوونا وان دانن كو به‌لكو ده‌نگده‌ره‌كێ كێم ده‌نگ بۆ دابيت، ل چ وه‌لاتێن جيهانێ هه‌لبژارتن ناهێنه‌كرن تايبه‌ت هه‌كه‌ سه‌رۆك وه‌زير ژ په‌رله‌ماني بهێته‌ هه‌لبژارتن و چونكو گه‌له‌ك يا گرنگه‌ ده‌نگده‌ر بزانيت ئه‌و كه‌سێ دێ پۆستێ سه‌رۆك وه‌زيريێ وه‌رگريت كانێ چه‌ند شيانێن كار و خه‌باتا ڤي پۆسته‌ي هه‌يه‌. هه‌ر چه‌نده‌ 11 كورسي ژ كۆما 111 ته‌رخانكرينه‌ ژ بۆ كودان نه‌ته‌ويێن ل كوردستانێ دژين، هه‌ڤڕكي ل سه‌ر 001 كورسيان ب تنێ يه‌ و بازنێ ڤه‌كريه‌ و كوردستانێ هه‌مي ڤه‌دگريت لێ هه‌مي پيڤه‌ر دياردكه‌ن كو كوردستان كه‌فته‌ د ناڤ هه‌ڤڕكيه‌كا ته‌خ و چينێن جودا نه‌ك نه‌ته‌وه‌يا ب تنێ ڤه‌دگريت لێ ب ئول و مه‌زهه‌ب و ده‌ڤه‌رگێري و عه‌شيره‌ت و بنه‌مالي ب خوه‌ڤه‌ ديتيه‌ و بۆ بنياته‌ك ژ بۆ برێڤه‌برنا حوكمرانيێ ل كوردستانێ و د ئارادايه‌ كو ل ده‌مێن بهێن پتر ئه‌ڤ هه‌ڤڕكيه‌ خورت بيت داخوازي بهێته‌ كرن كو نه‌ته‌وه‌يێن دي و ئۆلين دي ل كوردستانێ داخوازا ڤێ چه‌ندێ بكه‌ن. جهي داخێ يه‌ كو گه‌له‌ك ژ ڤان به‌ربژاران دناڤ پارتێن جودا جودا و داموده‌زگه‌هێن ميري ره‌وشه‌نبيري و جڤاكي كاردكر بێ كه‌سه‌ك ناڤێ وانێ دو قۆلي يان سێ قۆلي زێده‌ بزانن لێ ڤان هه‌لبژارتنان وه‌ لێكرن كو ئه‌و په‌ياما ب سالان وان راكري دژي ده‌ڤه‌رگه‌ري و عه‌شيره‌ت په‌رستي راوه‌ستيان و ژ بۆ كوردستانه‌كا پر ژ شارستانيێ وه‌كهه‌ڤيێ كار دكر ئه‌ڤرۆ ب نه‌چاري بوونه‌ ناڤ هه‌لگرێن عه‌شيره‌تي و ده‌ڤه‌رگه‌ريێ د ناڤا خه‌له‌كي دگه‌رين و بابك و كالێن خوه‌ دبه‌نه‌ به‌رێك مه‌ده و سه‌ماين هۆزا دبه‌نه‌ به‌ر ئه‌سمان و سۆزي د ده‌نه‌ كه‌سانێن خوه‌ كو دێ ب هه‌مي ره‌نگان پالپشت و هاريكاري نابن، ئه‌ڤه‌ ب مه‌ترسيترين ديارده‌ دبينين د ناڤ جڤاك و پێگه‌ها مه‌ به‌لاڤ دبيت. جاره‌ك دي ب سه‌دان هزار كوردستاني ل ده‌رڤه‌ي وه‌لاتي دژين هاتنه‌ بێ به‌هركرن ژ ده‌نگدانێ و نوونه‌راتيا خوه‌، ديسا كوردستانێن د كه‌ڤنه‌ د ناڤ ده‌ڤه‌رێن ڤه‌قه‌تياي ل كوردستانێ!؟ پێدڤيبا برياره‌كا وێره‌ك دابا هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ كربانه‌ يێن سه‌رانسه‌ري و كوردستانێ هه‌مي پشكدار ببان چونكو هه‌ر ئه‌ڤ په‌رله‌مانه‌يه‌ دێ ئێكلاكرنا دستوورێ كوردستانێ راگه‌هينت، ده‌ته‌ رێفراندومێ و سيسته‌مێ حوكمرانێ ده‌ستنيشانكه‌ت، د ناڤا دستووري دا هاتيه‌ كو كوردستانيێن ده‌رڤه‌ي وه‌لاتي دژين و يێن ده‌ڤه‌رێن ڤه‌قه‌تياي پارچه‌كن ژ هه‌رێما كوردستانێ ب هه‌ر ره‌نگه‌كێ بيت هه‌ر چه‌ند سالان ده‌مێ هه‌لبژارتن دهێنه‌ كرن و رێژه‌يا ده‌نگده‌ران زێده‌ دبيت بير ل وێ چه‌ندێ د هێته‌ كرن كو ئه‌ندامێن په‌رله‌ماني بهێنه‌ زێده‌كرن و ئه‌و رێژه‌يا مرۆڤان ل وي وه‌لاتي زێده‌بووي كو ببنه‌ خودان نوونه‌ر د ناڤا په‌رله‌ماني دا. ئه‌ز هيڤيخوازم كو هه‌لبژارتنێن داهاتي ل كوردستانێ ب تايبه‌تي و ئێراقێ ب گشتي ب ره‌نگه‌كێ سه‌رده‌ميانه‌ بهێنه‌ رێخستن و وه‌لاتي ژي شاره‌زايه‌ك و زانينه‌ك ل ده‌ڤ په‌يدا ببيت كانێ چه‌ند گرنگه‌ ده‌نگێ وي ب ده‌نگدانێ ئه‌م دكارين كه‌سانێن خودان شيان و كه‌سانێن هه‌ژي خزمه‌تا گه‌ل و وه‌لاتێ خوه‌ ب هنێرينه‌ په‌رله‌ماني.



  • email أرسل إلى صديق
  • print نسخة للطباعة
  • Plain text نسخة نصية كاملة